Siyasi çekişmeler, Kıbrıs’ın en tanınmış ürününü AB pazarına taşıyacak süreci kilitledi
ÖZEL HABER
HELLİM SİYASİ ÇEKİSMENİN GÖLGESİNDE KALDI… AB’nin MİK etiketiyle “ortak miras” olarak tescillediği hellim, hâlâ Yeşil Hat’ın kuzey tarafında bekliyor.
Kıbrıs’ın sembol ürünü, üreticilerin emeği ve uluslararası pazarlara açılma umudu, bürokrasi, denetim boşlukları ve siyasi çekişmelerin gölgesinde kaldı.
Avrupa Birliği’nin “Menşe İsmi Korumalı Ürün (MİK)” statüsü kazandırdığı hellimin Kuzey Kıbrıs’tan Güney’e veya üçüncü ülkelere Yeşil Hat üzerinden ihracatı hâlâ başlamadı.
TEK BİR KALIP BİLE GEÇEMEDİ… Bürokratik tıkanıklıklar, denetim eksiklikleri ve siyasi çekişmeler, Kıbrıs’ın en tanınmış ürününü AB pazarına taşıyacak süreci kilitledi. Rum basınından Politis gazetesi, “Hellim Neden Hâlâ Daha Yeşil Hattan Geçemedi?” başlığıyla yayımladığı haberinde, KKTC’de üretilen hellimin Yeşil Hat üzerinden Güney Kıbrıs’a veya yurt dışına ihracatının henüz gerçekleşmediğini ortaya koydu. Gazeteye konuşan Rum Tarım Bakanlığı Ürün Kalitesi Birimi yetkilisi Hristalla Konstantinu, şu ana kadar “Kuzey’den Güney’e tek bir hellim kalıbının bile geçmediğini” doğruladı.
MİK SERTİFİKASI VAR, DENETİM MEKANİZMASI YOK… Rum Sanayi ve Ticaret Odası (KEVE) Genel Sekreter Yardımcısı Andreas Andresu, KKTC’de dört üretim tesisinin MİK belgesi aldığını ancak hayvan yemlerinden süt üretim koşullarına kadar uzanan denetim zincirinin tamamlanamadığını ifade etti. Andresu’ya göre, “prosedürsel boşluklar ve kontrol eksiklikleri” yüzünden hellimin Yeşil Hat’tan geçişi teknik olarak mümkün değil. Benzer şekilde, Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Turgay Deniz de Yeşil Hat Tüzüğü’nün Ek III maddesinin uygulanamadığını vurguladı. Deniz, 2021 yılından bu yana hellimin MİK’e uygunluğunu denetleyecek bir birimin atanmadığını, dolayısıyla AB standartlarını teyit edecek mekanizmanın ortada bulunmadığını belirtti.
SÜT ÜRETİCİSİ BEKLİYOR PAZAR KAPISI KAPALI… Kıbrıslı Türk hellim üreticileri, AB’nin onayladığı MİK sistemine dahil olmak için yıllardır altyapı ve sertifikasyon yatırımı yaptı. Ancak Yeşil Hat ticaretinin başlamaması hem ekonomik kayıplara hem de üreticiler arasında güvensizlik ortamına neden oldu. Yetkililer, gerekli denetimlerin tamamlanması ve AB tarafından belirlenecek kontrol biriminin atanmasıyla birlikte hellimin Yeşil Hat üzerinden AB pazarına açılmasının önünün açılacağını ifade ediyor.
